به گزارش حیات، مقاله علمی پژوهشی «سیاست خارجی واقعگرایی چین در خلیج‌فارس؛ قرن ۲۱» به نگارش دکتر فرج‌الله احمدی، دانشیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران با همکاری نرگس خاتون میرحسینی، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد این گروه، به بررسی رویکرد واقع‌گرایانه چین در تعامل با کشورهای خلیج فارس و دستاوردهای آن پرداخته است.
یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد نیاز روزافزون چین به انرژی، توسعه بازارهای صادراتی و حفظ امنیت مسیرهای تجاری، از مهم‌ترین عوامل حضور و گسترش تعامل این کشور با منطقه خلیج فارس بوده است. چین در این مسیر به جای اتکا به حضور نظامی گسترده، از مجموعه‌ای از ابزارهای اقتصادی، تجاری، سرمایه‌گذاری و دیپلماتیک بهره گرفته است.
بر اساس نتایج مقاله، واردات نفت چین از کشورهای منطقه از حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۰۰ به بیش از ۵ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است. امضای قراردادهای بلندمدت و سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف انرژی در کشورهایی همچون ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز به تقویت امنیت انرژی چین کمک کرده است.
پژوهشگران همچنین گسترش همکاری‌های دوجانبه، سرمایه‌گذاری‌های زیربنایی، مشارکت در پروژه‌های حمل‌ونقل و زیرساختی، حضور در سازوکارهای منطقه‌ای و اجرای ابتکار «کمربند و جاده» را از مهم‌ترین ابزارهای چین برای افزایش نفوذ اقتصادی و سیاسی خود در منطقه معرفی کرده‌اند.
این پژوهش تأکید می‌کند چین همزمان توانسته است روابط خود را با رقبای منطقه‌ای مانند ایران و عربستان سعودی حفظ کند و با اولویت دادن به منافع اقتصادی و پرهیز از ورود مستقیم به مناقشات ایدئولوژیک، سیاستی متوازن در قبال کشورهای منطقه در پیش گیرد. از نگاه پژوهشگران، میانجیگری چین در توافق ایران و عربستان نمونه‌ای از این رویکرد محسوب می‌شود.
در جمع‌بندی مقاله آمده است که سیاست خارجی چین در خلیج فارس را می‌توان نمونه‌ای از «واقعگرایی عملی و حساب‌شده» دانست که در قالب دیپلماسی اقتصادی چندجانبه دنبال شده است. این رویکرد به چین کمک کرده است تا ضمن تأمین انرژی و ایجاد وابستگی متقابل اقتصادی، به یکی از شرکای تجاری مهم کشورهای منطقه تبدیل شود و نقش خود را در معادلات سیاسی خلیج فارس ارتقا دهد.
این مقاله در فصلنامه پژوهش‌های علوم تاریخی دانشگاه تهران، سال هفدهم، شماره دوم، شماره پیاپی ۴۰، پاییز و زمستان ۱۴۰۴ منتشر شده است.
این مقاله در پیوند زیر قابل مشاهده است:
نظر شما